# PISA: 39 procent van Nederlandse 15-jarigen onder leesbasisniveau

De meting over 2025 laat verdere achteruitgang bij lezen zien. Wiskunde en natuurwetenschappen blijven op hetzelfde niveau.

- Canonieke URL: https://ngnews.nl/artikel/pisa-39-procent-van-nederlandse-15-jarigen-onder-leesbasisniveau
- Gepubliceerd: 2026-09-09T03:43:50Z
- Rubriek: Youth
- Uitgever: Nxt

Bijgewerkt: 2026-09-09T03:44:53Z

![AI-illustratie van een open boek als brug, met een potlood en lijnen over de bladzijden.](https://ngnews.nl/web/images/nxt-87770592b1a8f9ed868d.jpg)

AI-illustratie · Nxt Generation News · Geen foto van de beschreven gebeurtenis.

Het aandeel Nederlandse 15-jarige scholieren dat het basisniveau voor lezen niet haalt, is gestegen naar 39 procent. Dat blijkt uit de PISA-resultaten die op 8 september zijn gepubliceerd. Volgens het Nederlandse onderzoeksteam was dat in 2022 nog ongeveer een derde. De onderzoekers waarschuwen dat deze jongeren het onderwijs onvoldoende geletterd kunnen verlaten.

Bronnen bij deze passage: [1. PISA Nederland — resultaten 2025](https://www.pisa-nederland.nl/pisa-2025/)

## Wat meet dat basisniveau?

De OESO legt de grens bij niveau 2: onder meer de hoofdgedachte van een tekst herkennen en gerichte informatie eruit halen. In Nederland behaalt 61 procent dat niveau of hoger. Het gaat dus om tekstbegrip, niet om de bewering dat vier op de tien jongeren helemaal geen woorden kunnen lezen.

Bronnen bij deze passage: [2. OESO — PISA 2025, Nederland](https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2026/09/pisa-2025-results-volume-i-country-notes_88d1164e/netherlands_e5cbc486/1c998a42-en.pdf)

## Niet alle uitkomsten dalen

Bij wiskunde en natuurwetenschappen blijven de Nederlandse prestaties volgens PISA Nederland vergelijkbaar met 2022. Voor wiskunde ligt het gemiddelde bovendien boven dat van de veertien Europese vergelijkingslanden. Leerlingen beoordelen hun leven intussen positiever: gemiddeld met een 7,6, tegen 7,3 bij de vorige meting. De toetsresultaten en dat eigen oordeel beschrijven verschillende kanten van hun leven.

Bronnen bij deze passage: [1. PISA Nederland — resultaten 2025](https://www.pisa-nederland.nl/pisa-2025/)

## Steekproef vraagt voorzichtigheid

In Nederland deden 6.636 leerlingen van 177 scholen mee. De OESO markeert Nederland in de figuur met een ster: de toelichting vraagt extra voorzichtigheid, omdat niet aan alle steekproefnormen is voldaan. Het cijfer is een onderzoeksuitkomst voor een groep, geen individuele diagnose voor iedere leerling.

Bronnen bij deze passage: [2. OESO — PISA 2025, Nederland](https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2026/09/pisa-2025-results-volume-i-country-notes_88d1164e/netherlands_e5cbc486/1c998a42-en.pdf)

## In beeld

![OESO-grafiek met aandelen leerlingen onder en boven vaardigheidsgrenzen.](https://ngnews.nl/web/images/oecd-pisa-2025-02f1ed4700cb8d48.png)

Persbeeld · Figuur 4 uit PISA 2025 Results (Volume I): Netherlands. Oranje: onder basisniveau; blauw: hoogste niveaus. Ster: voorzichtig interpreteren.

Credit: OESO (OECD), 2026 — CC BY 4.0

[Beeldbron](https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2026/09/pisa-2025-results-volume-i-country-notes_88d1164e/netherlands_e5cbc486/1c998a42-en.pdf)

[Beeldvoorwaarden](https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)

## Bronnen

- [1. PISA Nederland — resultaten 2025](https://www.pisa-nederland.nl/pisa-2025/)
- [2. OESO — PISA 2025, Nederland](https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2026/09/pisa-2025-results-volume-i-country-notes_88d1164e/netherlands_e5cbc486/1c998a42-en.pdf)

Zelfstandig geformuleerd met behulp van AI op basis van de genoemde bronnen.