De Autoriteit Consument & Markt verwacht dat Nederlandse huishoudens in 2027 gemiddeld ongeveer €89 extra betalen voor stroomtransport en €52 voor gastransport. Samen is dat €141 per jaar. De prognose verscheen op 14 september. De stijging van circa twintig procent geldt voor de netkosten, niet voor de volledige energierekening. Het zijn bovendien ramingen, nog geen definitieve persoonlijke tarieven.
Waar het extra geld naartoe gaat
Volgens de ACM vergt uitbreiding van het stroomnet de komende vijftien jaar ongeveer €235 miljard. Ook het gasnet blijft onderhoud nodig hebben. Die kosten worden verdeeld over steeds minder gebruikers doordat huishoudens en bedrijven van aardgas afstappen.
Wanneer weet je wat je zelf betaalt?
De ACM publiceert de maximale netbeheertarieven voor het nieuwe jaar normaal gesproken in november of december. De bedragen verschillen per netbeheerder en type aansluiting. Een landelijk gemiddelde is daarmee geen tariefkaart voor jouw woning. De toezichthouder stelt afzonderlijke grenzen vast voor onder meer het meettarief, de aansluitvergoeding, het capaciteitstarief en het vastrecht. Netbeheerders mogen hun klanten niet meer dan die maxima vragen.
Daar gaat een berekening in meerdere stappen aan vooraf. Eerst legt de ACM voor meerdere jaren de rekenregels vast. Vervolgens bepaalt zij hoeveel inkomsten elke netbeheerder mag hebben. Pas daarna volgen de jaarlijkse tarieven, op basis van die inkomsten en voorstellen van de netbeheerders. Een afspraak over de rekenmethode is dus nog geen afzonderlijke rekening voor een huishouden.
Een vast contract zet niet alles vast
Heb je je energieprijs voor één of drie jaar vastgezet, dan kunnen de netkosten toch veranderen. ConsuWijzer legt uit dat bij zo’n contract het tarief per kilowattuur stroom of kubieke meter gas vaststaat. Belastingen en netbeheerkosten vallen daar niet onder. Dat onderscheid is belangrijk: een gelijkblijvend leveringstarief betekent niet dat alle onderdelen van je energierekening ongewijzigd blijven.
Bij de leverancier betaal je daarnaast vaste leveringskosten. Die hangen niet van je verbruik af en verschillen per bedrijf. De verbruiksafhankelijke leveringskosten hangen juist af van je tarief en de hoeveelheid energie die je gebruikt. Op één energienota komen zo verschillende soorten bedragen samen; het woord vast kan daarbij zowel een contracttarief als een kostenpost aanduiden.
Je leverancier int ook voor de netbeheerder
De netbeheerder beheert de kabels, gasleidingen en meters. Per regio is er één: je kunt niet naar een concurrerende netbeheerder overstappen. Toch betaal je de netkosten meestal niet op een aparte rekening. Je energieleverancier brengt ze in rekening en draagt het geld af aan de netbeheerder. ConsuWijzer noemt de leverancier daarom ook het eerste aanspreekpunt als deze kosten op de nota niet kloppen.
Oud akkoord, nieuwe tarieven
Achter de tarieven ligt een akkoord dat de ACM op 5 februari bekendmaakte. Netbeheerders, organisaties van netgebruikers en de toezichthouder bereikten toen overeenstemming over de reguleringsmethode voor 2027 tot en met 2031. Daarbij zouden netgebruikers meer betrokken worden bij investeringsplannen en zou de ACM die plannen inhoudelijker toetsen. De afspraak moest ruimte voor investeringen combineren met controle op de kosten die uiteindelijk bij afnemers terechtkomen.
Verder bij de bron
Lees zelf de onderzoeken, uitleg en aankondigingen achter dit verhaal.