Nederland zoekt EU-afspraak over leeftijdsgrens voor sociale media

Nederland wil met Spanje komen tot een gezamenlijke Europese minimumleeftijd voor sociale media. De NOS berichtte daarover op 11 september. In het gezamenlijke voorstel staat nog geen voorkeursleeftijd, maar staatssecretaris Aerdts zegt tegen de omroep dat Nederland blijft inzetten op 15 jaar. Een nieuwe Europese leeftijdsgrens is daarmee nog niet ingevoerd.

Een controle moet ook kinderen beschermen

Volgens de NOS willen de landen maatregelen vooraf laten toetsen en leeftijdscontrole privacyvriendelijk uitvoeren. Daarbij moeten ook andere rechten van kinderen worden meegewogen, zoals hun vrijheid van meningsuiting. Naast een leeftijdsgrens vinden Nederland en Spanje aanvullende bescherming nodig. Het debat gaat daardoor niet alleen over een getal, maar ook over de manier waarop een grens zou worden uitgevoerd.

Niet alle verantwoordelijkheid bij ouders

De Rijksoverheid beschrijft online veiligheid als een gedeelde opdracht. Ook ontwikkelaars en aanbieders moeten rekening houden met kinderrechten. Daarvoor bestaan bijvoorbeeld de Code Kinderrechten Online en het Kinderrechten Impact Assessment. De eerste biedt ontwerpprincipes voor veiligere producten; de tweede helpt organisaties kansen en risico’s voor kinderen in kaart te brengen voordat zij maatregelen kiezen.

Dat is een andere invalshoek dan alleen achteraf naar de gebruiksduur kijken. Een dienst kan al bij het ontwerp rekening houden met privacy, schadelijke inhoud en de ontwikkeling van kinderen. De Nederlandse inzet op een handhaafbare leeftijdsgrens staat in de overheidsuitleg naast zulke maatregelen. Daarbij noemt de overheid expliciet het recht op privacy en ontspanning. Er is dus geen reden om bescherming uitsluitend als taak van een ouder of een kind te behandelen.

Wat gezinnen nu al kunnen doen

Sinds juni 2025 bestaat er een Nederlands advies om met sociale media zoals Instagram en TikTok tot 15 jaar te wachten. Voor chatapps noemt de richtlijn de start van de middelbare school. Dat onderscheid maakt ruimte voor oefenen: eerst leren communiceren met anderen, daarna kennismaken met een breder sociaal platform. Voor de eerste smartphone noemt hetzelfde advies groep 8 als uitgangspunt. Het is een opvoedadvies, geen beschrijving van een al geldend Europees verbod.

De richtlijn draait bovendien niet alleen om minuten. Samen media gebruiken, gesprekken voeren over wat een kind tegenkomt en voldoende ruimte houden voor andere activiteiten horen er eveneens bij. Een ouder kan dus met een kind bespreken wie er contact zoekt en welke ervaringen prettig of vervelend zijn. Een tijdslimiet levert op zichzelf nog niet die begeleiding.

Een ouderportaal als hulpmiddel

Chatapp mssgs beschrijft een ouderportaal waarin ouders contacten, verbonden tijd en het bereik van locatiedelingen zien. Berichtinhoud en de precieze locatie blijven buiten beeld. Het kind vraagt de koppeling aan en de ouder accepteert. Volgens de aanbieder blijven bij minderjarigen onder meer nieuwe gesprekken en locatiedeling uit totdat die koppeling actief is.