Prentenboek over slavernij wint Thea Beckmanprijs

Een verhaal over een meisje dat herinneringen aan thuis bewaart, heeft de Archeon Thea Beckmanprijs gewonnen. Museumpark Archeon maakte op 12 september bekend dat de prijs gaat naar Het meisje met de zaadjes in het haar, geschreven door Nancy Bosmans en getekend door Lisa van Winsen. De uitreiking vond plaats in het middeleeuwse klooster van het museumpark in Alphen aan den Rijn.

Zaadjes als herinnering

Hoofdpersoon Yaa komt uit Ghana. Volgens de beschrijving van uitgever Condor worden zij en haar moeder gedwongen hun dorp te verlaten en per schip weggevoerd. Op de nieuwe plek moet Yaa werken en krijgt ze straf als ze dat niet doet. Haar moeder heeft zaadjes uit hun thuisland in haar vlechten verborgen. Door die te planten, bewaart Yaa iets van de plek waar ze vandaan komt.

De uitgever beschrijft het verhaal als gebaseerd op elementen uit het echte slavernijverleden. Het is dus een prentenboek met historische wortels. Condor publiceerde het al op 4 juni 2025; de onderscheiding is nieuw. Bosmans en Van Winsen maakten eerder samen De Boebalas. Bosmans wil haar Ghanese cultuur een plek geven in haar verhalen, staat in haar uitgeversbiografie.

Waar lette de jury op?

In het juryrapport tellen een goed verteld verhaal en de betekenis van de geschiedenis even zwaar. De jury koos dit jaar uit oorspronkelijk Nederlandstalige boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Om het jaar komen boeken voor een oudere groep aan bod. De keuze liep via een lange lijst en vijf nominaties naar één winnaar. Zo beoordeelt de prijs meer dan alleen hoe spannend een boek is.

De jury waardeert hoe het winnende boek zowel de ernst van slavernij als de veerkracht van de mensen die tot slaaf werden gemaakt aan kinderen overbrengt. Over de leeftijd verschillen de beschrijvingen: het juryrapport noemt acht tot tien jaar, terwijl de uitgever vier tot zeven jaar aangeeft. De bijbehorende lesbrief is juist gericht op samen voorlezen en bespreken met kleuters.

Samen kijken en praten

Die lesbrief, gemaakt door Rigoberta Mejia Sian, begint bij aandachtig kijken naar de omslag en de tekeningen. Tijdens het voorlezen is er ruimte voor vragen van kinderen en uitleg van moeilijke woorden. Achteraf kunnen lezers bespreken wat Yaa mist en wat zij zelf belangrijk vinden aan thuis. Daarmee biedt het materiaal een manier om het gesprek vanuit het verhaal te beginnen.

Er staan ook activiteiten in, zoals samen bonen of tuinkers zaaien en tekenen wat thuis betekent. Een andere opdracht laat kinderen nadenken over het verschil tussen mensen en spullen: een mens mag nooit iemands bezit zijn. De zaadjes worden in deze opdrachten verbonden met herinnering en hoop. Zo blijft de verwerking van het verhaal niet beperkt tot het lezen zelf.

Kinderen kozen een ander boek

De twaalf lezers van de kinderjury kozen een ander boek. Hun Jonge Beckmanprijs gaat naar auteurs Lucinde Vos en Marlene Rebel voor De Titanic en het raadsel van de Grote Omar. Voor elk van beide prijzen stelt Archeon 1.250 euro beschikbaar.